محمد الريشهري

110

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

استناد احاديثِ ياد شده و تطبيق آنها بر قيام جهانى امام مهدى عليه السلام ، نياز به بررسى دقيق و همه‌جانبهء آنها دارد . 3 . آيات تطبيق شده بر ياران امام مهدى ( عج ) « 1 » قرآن كريم در يك دورهء زمانى خاص و با توجّه به شأن نزول هر دسته از آيات در وقايع مختلف ، نازل شده‌است . اين آيات ، گاه به مدح كسانى و گاه به ذمّ كسانى ( با توجّه به وجود صفات خاصّى در آنها ) پرداخته‌اند ؛ امّا قطعى است كه وجود همان صفات در افراد ديگر ، موجب مىگردد كه اين مدح‌ها و ذم‌ها شامل آنان نيز شود . « 2 » در احاديث اهل بيت عليهم السلام به همين روش و با اين مبنا ، به صراحت ، آيات قرآنى بر اهل بيت عليهم السلام و انصار ايشان و نيز بر دشمنان ايشان ، تطبيق شده‌اند . اصل اين مبنا به عنوان يك قاعده در احاديث تفسيرى پذيرفته و شناخته شده است و با عنوان « قاعدهء جرى و تطبيق » از آن ياد مىگردد . اين قاعده مستندات قرآنى و حديثى دارد . « 3 » در احاديث ، اين تطبيق در مواردى در بارهء امام مهدى عليه السلام و اصحاب ايشان ، انجام گرفته است . آياتى كه در احاديث ، به خود امام مهدى عليه السلام تطبيق شده‌اند ، گذشت ؛ امّا در بارهء اصحاب آن امام - كه به عنوان نيكان روزگار خود ، به يارى ايشان خواهند شتافت - ، مىتوان گفت كه اوصاف و عملكرد آنها ، مصداق آياتِ بيانگر سنّت الهى است . در بارهء اصحاب امام مهدى عليه السلام با سه دسته از روايات در تطبيق ، رو به رو هستيم : دستهء اوّل : اصحاب امام مهدى عليه السلام ذخيرهء الهى هستند كه خداوند در زمان مقرّر ،

--> ( 1 ) . اين قسمت از اين تحليل به قلم پژوهشگر ارجمند حجة الاسلام والمسلمين جناب آقاى رحمان ستايش نگارش يافته است . ( 2 ) . الميزان : ج 1 ص 42 . ( 3 ) . ر . ك : شناخت‌نامهء قرآن .